اکسید روی (Zinc Oxide) یکی از مهمترین مواد افزودنی در فرمولاسیون لعاب چینی بهداشتی است. این ترکیب سفید رنگ، پودری و کاملاً پایدار، به دلیل خواص شیمیایی و حرارتی خاص، نقشی کلیدی در درخشندگی، دوام و مقاومت لعاب سرویسهای بهداشتی دارد.
امروزه تقریباً تمام تولیدکنندگان توالت فرنگی، روشویی، لگن ایرانی و خارجی از مقدار کنترلشدهای ZnO در فرمول لعاب محصولشان استفاده میکنند.
در این مقاله بهصورت کاربردی بررسی میکنیم که:
- اکسید روی چیست؟
- در لعاب چینی بهداشتی چه نقشی دارد؟
- میزان مصرف و تاثیر آن در کیفیت نهایی محصول چگونه است؟
- چرا حذف یا کاهش بیش از حد آن به افت کیفیت منجر میشود؟
اکسید روی چیست؟ (ZnO)
اکسید روی یک ماده غیرآلی با نقطه ذوب بسیار بالا (1975°C) و ضریب انبساط مناسب است. این ویژگیها باعث میشود در حرارتهای کوره چینی بهداشتی (حدود 1200°C) کاملاً پایدار بماند و بدون ایجاد عیب، در ساختار لعاب حل شود.
خواص مهم ZnO برای صنعت سرامیک
- افزایش براقیت و شفافیت لعاب
- بهبود چسبندگی لعاب به بدنه
- افزایش مقاومت شیمیایی و مکانیکی
- کنترل ویسکوزیته و رئولوژی لعاب
- کمک به تشکیل فازهای شیشهای پایدار
نقش اکسید روی در تولید چینی بهداشتی
- افزایش درخشندگی و براقیت لعاب
اهمیت ZnO در همینجاست!
اکسید روی یکی از قویترین فلاکسها (Flux) در لعابهای چینی بهداشتی است. این ماده با کاهش نقطه ذوبِ سیستم لعابی، باعث شفافیت بیشتر و درخشندگی سطح سرویس بهداشتی میشود.
نتیجه:
محصول نهایی ظاهر لوکستر و کیفیت بصری بالاتری دارد.
- افزایش مقاومت در برابر مواد شوینده و لکه
یکی از چالشهای سرویس بهداشتی، تماس مداوم با شویندههای اسیدی و قلیایی است.
ZnO باعث:
- ایجاد لعاب پایدارتر
- کاهش نفوذ آب و آلودگی
- افزایش مقاومت در برابر لکه و زردشدگی
میشود.
این همان چیزی است که باعث میشود لعاب پس از سالها استفاده همچنان سفید و براق باقی بماند.
- بهبود پایداری و چسبندگی لعاب به بدنه
بدنه چینی بهداشتی دارای ترکهای ریز میکروسکوپی است. ZnO با افزایش چسبندگی لعاب به این ساختار، مانع از:
- ترکبرداشتن سطح
- پوستهپوسته شدن
- کنده شدن لعاب
میشود.
این مسئله برای توالت فرنگی و روشویی بسیار مهم است، زیرا سطح آنها مدام در معرض ضربههای خفیف و تنش حرارتی قرار دارد.
- کنترل ویسکوزیته و کیفیت پاشش لعاب
در خط لعابزنی، اکسید روی رفتار رئولوژیک مواد را بهبود میدهد.
به همین دلیل:
- لعاب “شره” نمیکند
- ضخامت لعاب یکنواخت میشود
- سطح محصول کاملاً صاف و یکدست درمیآید
این ویژگی مستقیماً روی کیفیت زیبایی محصول اثر میگذارد.
- کمک به تشکیل فازهای شیشهای مقاوم
در درجه حرارتهای 1180–1220°C که مخصوص چینی بهداشتی است، ZnO در ساختار شیشهای لعاب حل میشود و یک شبکه پایدار تشکیل میدهد.
این فاز شیشهای باعث:
- مقاومت سایشی بالا
- سختی سطح
- جلوگیری از خشپذیری
میشود.
میزان مصرف اکسید روی در لعاب چینی بهداشتی چقدر است؟
مصرف ZnO بسته به فرمول کارخانهها متفاوت است، اما بهطور معمول:
بین ۳ تا ۸ درصد وزنی ترکیب لعاب استفاده میشود.
مصرف بیش از حد آن باعث:
- سفیدک سطح
- کاهش شفافیت
- حبابی شدن لعاب
میشود.
و مصرف کمتر از حد مناسب:
- باعث کدر بودن لعاب
- کاهش مقاومت شیمیایی
- ترکخوردگی سطح
خواهد شد.
بنابراین مقدار مصرف باید دقیق و مهندسیشده باشد.
مزایای استفاده از ZnO در تولید چینی بهداشتی
مزیت تاثیر نهایی
افزایش براقیت ظاهر لوکس و فروش بیشتر
مقاومت در برابر لکه عمر طولانی و رضایت مصرفکننده
چسبندگی بهتر عدم ترکخوردگی لعاب
پایداری حرارتی بدون عیب در پخت
کنترل رئولوژی سطح صاف، ضخامت یکنواخت
نتیجهگیری
اکسید روی یکی از کلیدیترین مواد در تولید لعاب چینی بهداشتی است. با افزودن مقدار کنترلشده ZnO، محصول نهایی:
- براقتر
- بادوامتر
- مقاومتر
- و با کیفیت ظاهری بهتر
تولید میشود.
این ماده نقشی غیرقابلجایگزین در کیفیت سرویس بهداشتی دارد و حذف یا کاهش آن باعث افت شدید کیفیت لعاب میشود.
english
فارسی
العربیه
Русский
نظرات کاربران